Dünyanın önde gelen ekonomi yayınlarından Forbes, Türkiye'nin geliştirdiği Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi'nin küresel ölçekte bir örnek teşkil ettiğini belirtti. Wesley Alexander Hill imzasıyla 13 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan “American Defense Should Champion Recycling To Compete With China” başlıklı analizde, geri dönüşümün sadece çevresel bir konu olmanın ötesinde, sanayi üretimi, ulusal güvenlik ve stratejik hammadde erişimi açısından kritik öneme sahip olduğu vurgulandı. Özellikle alüminyum, lityum, bakır ve kalay gibi kritik malzemelerin ekonomiye yeniden kazandırılmasının, ülkelerin hammadde bağımlılığını azaltabileceği ve küresel tedarik zincirlerindeki kırılganlığı giderebileceği ifade edildi.
Türkiye Modeli “En Uygulanabilir Ulusal Sistem”
Forbes analizinde, birçok ABD eyaleti ve Avrupa ülkesinde depozito iade sistemleri uygulanmasına rağmen, Türkiye'nin DOA Sistemi'nin ulusal ölçekte en uygulanabilir ve güçlü örneklerden biri olduğu belirtildi. Türkiye modelinin en belirgin avantajlarından birinin, kamu finansmanı yerine özel sermaye ve genişletilmiş üretici sorumluluğuna dayanması olduğu kaydedildi. Bu yaklaşım, sistemin vergi mükelleflerine ek bir yük getirmeden hayata geçirilmesini sağladı. Analizde, DOA'nın barkodlar, uçtan uca takip sistemi, Depozito İade Makineleri ve vatandaşların iadelerini mobil cüzdanlarına alabilmesini sağlayan dijital altyapısı da öne çıkan unsurlar arasında gösterildi. Bu altyapının, vatandaş katılımını kolaylaştırdığı, toplama verimliliğini artırdığı ve kullanılmış ambalajların değerli endüstriyel girdiler olarak ekonomide kalmasını sağladığı ifade edildi.
Analizde, ABD'nin geri dönüşüm ve kritik hammadde politikalarını güçlendirmek amacıyla “Türkiye modeli bir depozito iade sistemi” kurabileceği önerildi. Mevcut perakende noktaları, belediye tesisleri ve çeşitli kurumların modern dijital takip teknolojileriyle entegre edilebileceği vurgulandı. Türkiye'nin DOA modelinin, Batılı ülkelerin kendi ihtiyaçlarına göre adapte edebileceği bir yol haritası olduğu belirtildi. Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, DOA Sistemi'nin yerli teknoloji sektörü için de önemli bir fırsat olduğunu belirtti. Öztürk, Türkiye'nin tek bir tedarikçiye bağımlı olmak yerine rekabete açık bir model benimsediğini ve son iki yılda yerli Depozito İade Makineleri üretimine başlandığını aktardı. Yerli üreticilerin ihracat pazarlarını da hedeflediğini belirten Öztürk, bu gelişmenin geri dönüşüm teknolojileri alanında yeni bir sanayi ekosistemi yaratacağını ifade etti. Öztürk ayrıca, değerli hammaddelerin ülke ekonomisinde tutulması sayesinde DOA Sistemi'nin cari açığın düşürülmesine katkıda bulunacağını ve tam kapasiteyle yılda yaklaşık 1 milyar dolar katkı sağlamasının beklendiğini sözlerine ekledi.
