İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Basmane’nin adını veren köklü basmacılık geleneğinin sürdürüldüğü Basma Kalıp Deneyim Atölyesi’ni ziyaret etti. Başkan Tugay, burada yüz yıllık “Hayat Ağacı” kalıbıyla kumaşa baskı yaparak bu kadim zanaatın önemine dikkat çekti. Ziyaret sırasında İzmir’e özgü tarihi desenleri kamusal alanlara, özellikle taş ve mozaik uygulamalarıyla taşımak istediklerini ifade etti.
Basmane’nin kültürel belleğinde önemli bir yer tutan yüz yıllık basmacılık, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından Tarihi Fatma Mustafa Hasdemir Konağı’nda kurulan Basma Kalıp Deneyim Atölyesi’nde yeniden canlandırılıyor. Atölyedeki çalışmaları yerinde inceleyen Başkan Tugay, eğitmenlerle bir araya gelerek yürütülen faaliyetler hakkında bilgi aldı. Kendisine bu ziyarette Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi Başkanı Ayşegül Güngören eşlik etti. Başkan Tugay, Basmane bölgesinin genel tarihi dokusunu da inceleyerek, restorasyon projeleri ve çocuk kütüphanesi olarak hizmete açılması planlanan yapıyı değerlendirdi.
Yüz Yıllık Kalıpla Geleneksel Baskı
Atölye ziyaretinde uygulamalı çalışmalara da katılan Dr. Cemil Tugay, yaklaşık 100 yıllık geçmişe sahip “Hayat Ağacı” desenli ahşap baskı kalıbıyla kumaş üzerine basma işlemi gerçekleştirdi. Geleneksel el baskısı tekniğini bizzat deneyimleyen Tugay, bu tür çalışmaların sadece geçmişin izlerini muhafaza etmekle kalmayıp, İzmir’in zengin üretim kültürünü geleceğe taşıyan mühim bir kültürel miras olduğunu vurguladı. Ziyaretin sonunda atölye eğitmenleri, geleneksel yöntemlerle hazırlanmış el baskısı bir şalı Başkan Tugay’ın eşi Öznur Tugay’a takdim etti.
Desenler Kent Kimliğinin Parçası Olmalı
Atölyede kullanılan tarihi desenleri dikkatle inceleyen Başkan Dr. Cemil Tugay, İzmir’e özgü motiflerin yalnızca kumaşlarda değil, şehrin farklı noktalarında da görünür olması gerektiğini belirtti. Tarihi basma desenlerinin taş ve mozaik uygulamalarıyla meydanlara, yaya yollarına ve diğer kamusal alanlara entegre edilmesini arzu ettiklerini ifade eden Tugay, bu yaklaşımın Basmane’nin üretim kültürünü günlük kent yaşamının doğal bir parçası haline getireceğini söyledi. Atölye, eylül ayından itibaren Basmane ve çevresinde yaşayan kadınlara yönelik basma kalıp baskı eğitimlerine başlayacak. Bu eğitimlerle hem geleneksel el sanatının sürdürülmesi hem de kadınların üretime katılarak ekonomik ve sosyal açıdan güçlenmeleri hedefleniyor.
Yaklaşık 100 yıllık ahşap baskı kalıplarıyla gerçekleştirilen uygulamalarda çocuklar, geleneksel baskı tekniklerini öğrenirken, Avrupa’nın yıllarca sırrını çözmeye çalıştığı “İzmir Kırmızısı”nın hikayesiyle de tanışma fırsatı buluyor. Başkan Tugay, Basmane ziyaretinde Pazaryeri Mahallesi’ndeki Merdivenli Medrese, Hanbey Camii ve çevredeki tarihi yapıları da gezerek bilgi aldı. Bölgedeki restorasyon çalışmaları ve planlanan projeleri değerlendiren Tugay, tarihi dokunun korunmasının ve gelecek nesillere aktarılmasının hayati önemine işaret etti. Ayrıca, Hanbey Camii’nin yanında bulunan ve İzmir Büyükşehir Belediyesi mülkiyetinde olan, çocuk kütüphanesi olarak açılması planlanan binadaki hazırlıkları da inceledi.
