Keçiören'de bulunan ve günümüzde Atatürk Ankara Millî Mücadele Müzesi olarak hizmet veren tarihî Çoban Mektebi, Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı tarafından düzenlenen 6. Ankara Konferansları Serisi'ne ev sahipliği yaptı. “Siyasi Çalkantılar İçinde Unutulan İki Eğitim Kurumu: Ankara Ziraat ve Çoban Mektebi” başlığı altında gerçekleştirilen konferansta, dönemin sosyo-ekonomik gelişiminde kilit rol oynayan Ankara Ziraat Mektebi ve Çoban Mektebi'nin tarihsel ve akademik boyutları incelendi.
Saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başlayan etkinliğe Keçiören Belediye Başkan Yardımcısı Av. Serkan Bedirhanoğlu, Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kılınç, Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Necdet Aysal, Keçiören Belediye Başkanı Başdanışmanı İlahiyatçı-Yazar Ayşe Sucu, Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitü Müdürü Prof. Dr. Mesut Çapa, 1453 Gençlik Derneği Başkanı Serkan Ülker ve çok sayıda vatandaş katılım gösterdi. Konferans öncesinde katılımcılar, rehber eşliğinde Atatürk Ankara Millî Mücadele Müzesi'ni gezerek binanın zengin tarihçesi hakkında bilgi edinme fırsatı buldu.
Çoban Mektebi: Bir Hafıza Mekanı
Keçiören Belediye Başkan Yardımcısı Av. Serkan Bedirhanoğlu, açılış konuşmasında, ilçenin en değerli tarihî yapılarından biri olan Çoban Mektebi’nde bu önemli konferansa ev sahipliği yapmaktan gurur duyduklarını belirtti. Bedirhanoğlu, “Bulunduğumuz bu yapı sadece bir tarihi eserden ibaret değildir. Burası, Osmanlı Devleti'nin modern tarım ve hayvancılık vizyonunu hayata geçirmek amacıyla 19. yüzyılın sonlarında kurulan Ankara Numune Tarlası ve Çoban Mektebi olarak eğitim hayatına başlamış, ardından Ziraat Mektebi kimliğiyle ülkemizin tarım eğitimine yön veren önemli kurumlarından biri olmuştur. Bu nedenle, bugün gerçekleştirdiğimiz konferansın konusu ile bulunduğumuz mekân arasında güçlü ve anlamlı bir bağ bulunmaktadır. Çünkü burası, tarihin bizzat yaşandığı, üretildiği ve şekillendiği bir hafıza mekânıdır. Bu kıymetli yapı yalnızca eğitim tarihimizin değil, Millî Mücadele tarihimizin de sessiz tanıklarından biridir. Anadolu'nun bağımsızlık mücadelesine yön veren fikirlerin filizlendiği bu mekân, Cumhuriyet'e giden yolda da önemli duraklardan biri olmuştur. Keçiören Belediyesi olarak, Başkanımız Sayın Dr. Mesut Özarslan'ın öncülüğünde bu tarihi mirasın korunmasını, yaşatılmasını ve yeniden bilim, kültür ve sanatla buluşturulmasını önemli bir sorumluluk olarak görüyoruz. Çünkü tarihi yapılar, ancak yaşayan mekânlara dönüştüklerinde gelecek kuşaklara gerçek anlamda aktarılabilir.” ifadelerini kullandı.
Tarihi Belgeler Işığında Ziraat ve Çoban Mektepleri
Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Necdet Aysal, konuşmasında, Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde tarım ve hayvancılık alanında nitelikli insan gücü yetiştirmek amacıyla kurulan Ankara Ziraat Mektebi ile Çoban Mektebi’nin kuruluş süreçlerini, eğitim faaliyetlerini ve Türk eğitim tarihindeki yerini detaylı bir şekilde ele aldı. Aysal, Ankara’da hayvancılığı, özellikle Ankara keçisi yetiştiriciliğini geliştirmek hedefiyle Çoban Mektebi ve Ziraat Mektebi'nin kurulmasının planlandığını vurgulayarak şunları aktardı: "Çoban Mektebi'nin temeli 6 Mayıs 1895'te atıldı ve 1898'de 10 öğrenciyle eğitime başladı. Okul, çoban yetiştirmenin yanı sıra hayvancılık, tarım ve bahçe ziraatında modern yöntemleri yaygınlaştırmayı amaçladı. Aynı yıl temeli atılan Ziraat Mektebi ise savaşlar ve ekonomik sıkıntılar nedeniyle 1908'de açıldı. İlk etapta 50 öğrenciyle başlayan okulun mevcudu daha sonra 150'ye ulaştı. Tarım ve hayvancılığı geliştirmek için ziraat teknisyenleri yetiştiren okulda, I. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla 16 yaş ve üzerindeki öğrenciler askere alındı veya gönüllü olarak cepheye katıldı."
Milli Mücadele'deki Rolü
Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kılınç ise konferansa ev sahipliği yapan Keçiören Belediye Başkanı Dr. Mesut Özarslan’a teşekkürlerini ileterek, “Ankara Ziraat ve Çoban Mektepleri, Osmanlı Devleti'nin son döneminde tarım ve hayvancılığı bilimsel yöntemlerle geliştirme arayışının önemli örnekleri arasında yer almaktadır. Bu kurumlar yalnızca mesleki eğitim vermek amacıyla kurulmamış, aynı zamanda ülkenin ekonomik kalkınmasına katkı sağlayacak, nitelikli insan gücünü yetiştirmeyi de hedeflemiştir. Ankara Çoban Mektebi özellikle hayvancılığın geliştirilmesi, hayvan hastalıklarıyla mücadele edilmesi ve eğitimli çobanların yetiştirilmesi amacıyla faaliyet göstermiştir. Ankara Ziraat Mektebi ise zaman içerisinde eğitim işlevinin ötesine geçerek Milli Mücadele tarihimizde de önemli bir yer edinmiştir.” dedi. Programın sonunda Keçiören Belediye Başkan Yardımcısı Av. Serkan Bedirhanoğlu, Prof. Dr. Necdet Aysal ve Prof. Dr. Ahmet Kılınç'a teşekkür plaketi takdim etti.
